رَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِنَٓا اُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَۖ وَاَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَاۚ اِنَّكَ اَنْتَ التَّوَّابُ الرَّح۪يمُ (١٢٨)
Okunuşu
Rabbenâ vec’alnâ müslimeyni leke ve min zürriyyetinâ ümmeten müslimeten leke ve erinâ menâsikenâ ve tüb ‘aleynâ inneke ente’t-tevvâbü’r-rahîm.
Türkçe okunuş Arapça harflerin tamamını karşılamaz; doğru telaffuz için ayeti dinleyin.
Anlamı
Rabbimiz! Bizi sana teslim olmuş kimseler kıl. Soyumuzdan da sana teslim olmuş bir ümmet kıl. Bize ibadet yerlerini ve ilkelerini göster. Tövbemizi kabul et. Çünkü sen, tövbeleri çok kabul edensin, çok merhametli olansın.
Meal kaynağı: Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an-ı Kerim Meali
Bu dua hakkında
Hz. İbrâhim ve oğlu İsmâil, Kâbe'yi inşa ederken yaptıkları hayrın kabulünü diledikten sonra bu duayı ettiler. Kendilerinin ve soylarından gelecek ümmetin Allah'a teslim olmuş kullar olmasını istediler. Duadaki “müslim” kelimesi “teslim olmuş” demektir. Tefsire göre bütün ilâhî dinler insanlardan böyle bir teslimiyet istediği için geniş anlamda hepsi İslâm sayılmıştır.
Tefsirde belirtildiğine göre Allah dilemedikçe insanın O'na teslim olmuş gerçek bir mümin olması mümkün değildir; bu yüzden İbrâhim teslimiyeti de Allah'tan istemiştir. İnsan, ibadetin nasıl yapılacağını bilmek için de Allah'a muhtaçtır. Bu nedenle dua, “Bize ibadet yerlerini ve ilkelerini göster” dileğiyle devam eder. Buradaki “menâsik” kelimesi ibadet yerleri ve ibadetin yapılış biçimi anlamına gelir; ayetin bağlamı özellikle haccın esaslarına ve yapıldığı yerlere işaret eder.
Duanın sonunda iki peygamber, peygamber de olsalar yanılabilecekleri düşüncesiyle tövbelerinin kabul edilmesini dilemiş ve Allah'ın tövbeleri çok kabul eden, çok merhametli olduğunu anmışlardır.
Bu duada neler isteniyor?
- Allah’a teslim olmuş kimselerden olmak
- Soydan Müslüman bir ümmet gelmesi
- İbadet yollarının gösterilmesi
- Tövbenin kabul edilmesi
Diyanet’in Dualar kitabına göre Hz. İbrâhîm kendisi için dua ettiği gibi anne-babası, soyu ve bütün müminler için de dua etmiş; onların da iman etmelerini, imanda sebat etmelerini ve ahirette bağışlanmalarını istemiştir. Kitap, Kur’an’da yer alan bu duaların müminlere nasıl dua edileceğini ve duada neler isteneceğini öğrettiğini belirtir.
Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu Tefsiri, c. 1, s. 211-213; Diyanet İşleri Başkanlığı, Dualar (2019), s. 364-366