رَبِّ لَوْ شِئْتَ اَهْلَكْتَهُمْ مِنْ قَبْلُ وَاِيَّايَۜ اَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ السُّفَهَٓاءُ مِنَّاۚ اِنْ هِيَ اِلَّا فِتْنَتُكَۜ تُضِلُّ بِهَا مَنْ تَشَٓاءُ وَتَهْد۪ي مَنْ تَشَٓاءُۜ اَنْتَ وَلِيُّنَا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَاَنْتَ خَيْرُ الْغَافِر۪ينَ (١٥٥)
وَاكْتُبْ لَنَا ف۪ي هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْاٰخِرَةِ اِنَّا هُدْنَٓا اِلَيْكَۜ (١٥٦)
Okunuşu
Rabbi! Lev şi’te ehlektehüm min kablü ve iyyâye e tühlikünâ bimâ fe’ale’s-süfehâü minnâ in hiye illâ fitnetüke tüdıllü bihâ men teşâü ve tehdî men teşâü. Ente veliyyünâ feğfirlenâ verhamnâ ve ente hayrü’l-ğâfirîne vektüb lenâ fî hâzihi’d-dünyâ haseneten ve fi’l-âhıreti innâ hüdnâ ileyke.
Türkçe okunuş Arapça harflerin tamamını karşılamaz; doğru telaffuz için ayeti dinleyin.
Anlamı
Ey Rabbim! Dileseydin onları da beni de bundan önce helâk ederdin. Şimdi içimizden birtakım beyinsizlerin işledikleri günah sebebiyle bizi helâk mı edeceksin? Bu, sırf senin bir imtihanındır. Onunla dilediğin kimseyi saptırırsın, dilediğini de doğruya iletirsin. Sen, bizim velimizsin. Artık bizi bağışla ve bize acı. Sen, bağışlayanların en hayırlısısın. Bizim için bu dünyada da bir iyilik yaz, ahirette de. Çünkü biz sana varan doğru yola yöneldik.
Meal kaynağı: Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an-ı Kerim Meali
Bu dua hakkında
Hz. Mûsâ, kavminin altın buzağıya tapmasından sonra af dilemeleri ve dua etmeleri için İsrâiloğullarının on iki oymağından seçtiği yetmiş kişiyi yanına alarak Tûr'a gitti. Orada onları bir sarsıntı yakaladı. Râzî'nin aktardığına göre bunun sebebi, onların “Allah'ı apaçık görmedikçe sana inanmayacağız” demeleriydi. Mûsâ bunun üzerine “Rabbim! Dileseydin onları da beni de bundan önce helâk ederdin. Şimdi içimizden birtakım beyinsizlerin işledikleri yüzünden bizi helâk mı edeceksin?” dedi.
Tefsire göre Mûsâ bu olayı ilâhî bir imtihan olarak görmüş, sapıklığın da hidayetin de sonuçta Allah'tan geldiğini kabul ederek kendisi ve halkı için bağışlanma ve rahmet istemiş, dünyada da ahirette de iyilik dilemiştir. Ayetteki “Biz sana yöneldik” sözünü “Biz sana tövbe ederek geldik” diye çevirmek de mümkündür.
Allah buna, “Azabıma dilediğimi uğratırım; rahmetim ise her şeyi kuşatmıştır. Onu bana karşı gelmekten sakınanlara, zekâtı verenlere ve ayetlerime inananlara yazacağım” diye karşılık verdi. Tefsirde aktarıldığına göre Râgıb el-İsfahânî bu ifadeden rahmetin dünyada mümin olsun kâfir olsun herkesi kuşattığı, ahirette ise yalnızca müminleri kapsayacağı anlamını çıkarır. Tefsire göre rahmet asıl, azap ise ikincildir; her varlık var olmakla rahmetten pay almıştır.
Bu duada neler isteniyor?
- Kavmin beyinsizlerinin yaptıkları yüzünden helâk edilmemek
- Bağışlanma ve merhamet
- Dünyada ve ahirette iyilik yazılması
Diyanet’in Dualar kitabı, Hz. Mûsâ’nın dualarında hatasından hemen tövbe ettiğine, kendisini korumasını Allah’tan istediğine, işlerini Allah’a havale ettiğine ve dua ederken Allah’ın güzel isimlerini andığına dikkat çeker.
Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu Tefsiri (A'râf 155-156 açıklaması); Diyanet İşleri Başkanlığı, Dualar (2019), s. 371, 373
