قُلْ اَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِۙ (١)
مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَۙ (٢)
وَمِنْ شَرِّ غَاسِقٍ اِذَا وَقَبَۙ (٣)
وَمِنْ شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِي الْعُقَدِۙ (٤)
وَمِنْ شَرِّ حَاسِدٍ اِذَا حَسَدَ (٥)
Okunuşu
Kul e’ûzü bi-Rabbi’l-felak. Min şerri mâ halak. Ve min şerri ğâsikın izâ vekab. Ve min şerri’n-neffâsâti fi’l-‘ukad. Ve min şerri hâsidin izâ hased.
Türkçe okunuş Arapça harflerin tamamını karşılamaz; doğru telaffuz için ayeti dinleyin.
Anlamı
De ki: “Yarattığı şeylerin kötülüğünden, karanlığı çöktüğü zaman gecenin kötülüğünden, düğümlere üfleyenlerin kötülüğünden, haset ettiği zaman hasetçinin kötülüğünden, sabah aydınlığının Rabbine sığınırım.”
Meal kaynağı: Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an-ı Kerim Meali
Bu dua "işaretli" kapsamdadır: bağlamı veya konuşanı hakkında farklı yorumlar bulunabilir.
Bu dua hakkında
Felak suresi, Peygamberimize “De ki” hitabıyla başlayan ve Allah'a sığınmayı öğreten kısa bir suredir. “Sabah” diye çevrilen “felak” kelimesi “yarmak” kökünden gelir; yaygın yoruma göre Allah'ın gece karanlığını yarmasıyla ortaya çıkan sabah aydınlığını ifade eder. Tefsire göre sonraki ayetle birlikte düşünüldüğünde kelime daha genel olarak, yokluktan yarılıp çıkan bütün yaratılmışları da kapsar: topraktan kaynayan pınarlar, tohumdan filiz veren bitkiler, rahimden doğan yavrular gibi.
Surede önce yaratılmışlardan gelebilecek her türlü kötülükten Allah'a sığınılır. Tefsire göre bu ifade maddî ve mânevî, dünyevî ve uhrevî, dış dünyada ya da insanın kendi içinde her türlü kötülüğü kapsar. Ardından karanlığı çöktüğü zaman gecenin kötülüğü anılır; Râzî'ye göre gece yırtıcı hayvanların ve haşerelerin çıktığı, hırsızların harekete geçtiği ve yardımın azaldığı vakittir. Tefsire göre “çöken karanlık” mecazi olarak zulüm ve cehaletin, insanın içini karartan kin, öfke ve kıskançlığın karanlığı olarak da yorumlanabilir.
Sonra “düğümlere üfleyenler”in kötülüğünden sığınılır. Tefsire göre yaygın yoruma göre burada büyüyle uğraşanlar kastedilir; ayette büyünün kendisinden değil, bunu yapanların kötülüğünden söz edilir, çünkü bunlar insanları aldatır ve sıkıntılarında doğru tedbirlere başvurmaktan alıkoyar. Surenin son ayetinde, başkasının sahip olduğu nimetin yok olmasını isteyen hasetçinin kötülüğünden Allah'a sığınılır; tefsire göre haset, İslâm ahlâk kaynaklarında başlıca kötülük sebepleri arasında sayılır.
Bu duada neler var?
- Yaratılanların kötülüğünden Allah’a sığınmak
- Gecenin karanlığının kötülüğünden sığınmak
- Düğümlere üfleyenlerin kötülüğünden sığınmak
- Hasetçinin kötülüğünden sığınmak
Ne zaman okunur?
Diyanet’in Dualar kitabında aktarılan bir hadise göre Peygamberimiz İhlâs, Felak ve Nâs surelerinin akşam ve sabah üçer kez okunmasını tavsiye etmiş ve bunların her şeye karşı yeteceğini bildirmiştir (Nesâî, İstiâze 1). Kitap bu sureleri uyku öncesinde, doğumdan önce ve sonra, yalnızlık ve psikolojik sıkıntı anlarında okunacak dualar arasında da verir. Kitabın hastanın şifa bulması için okunacak dualar bölümünde aktarılan bir hadise göre Peygamberimiz bir hastalıktan dolayı rahatsızlandığında İhlâs, Felak ve Nâs surelerini okuyup üflerdi (Buhârî, Tıbb 38).
Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu Tefsiri, c. 5, s. 719-722; Diyanet İşleri Başkanlığı, Dualar (2019), s. 212, 295, 314, 328, 437
