رَبَّنَا افْتَحْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمِنَا بِالْحَقِّ وَاَنْتَ خَيْرُ الْفَاتِح۪ينَ (٨٩)
Okunuşu
Rabbene’ftah beynenâ ve beyne kavminâ bi’l-hakkı ve ente hayru’l-fâtihîn.
Türkçe okunuş Arapça harflerin tamamını karşılamaz; doğru telaffuz için ayeti dinleyin.
Anlamı
Ey Rabbimiz! Bizimle kavmimiz arasında gerçekle hükmet. Çünkü sen hükmedenlerin en hayırlısısın.
Meal kaynağı: Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an-ı Kerim Meali
Bu dua hakkında
Hz. Şuayb, Medyen halkına peygamber olarak gönderilmişti. Onları Allah'a kulluğa, ölçüyü ve tartıyı tam yapmaya, insanların mallarını eksiltmemeye ve yeryüzünde bozgunculuk etmemeye çağırdı (A'râf 7/85). Kavminin büyüklük taslayan ileri gelenleri ise ona ve kendisine inananlara, ya kendi dinlerine döneceklerini ya da memleketlerinden çıkarılacaklarını söyleyerek tehdit ettiler.
Şuayb onlara “İstemesek de mi?” diye karşılık verdi. Tefsire göre bu söz, kimsenin inancını değiştirmeye zorlanamayacağını ve inancında ısrar ettiği için yurdundan sürülemeyeceğini göstermesi bakımından dikkat çekicidir. Şuayb'ın “Allah bizi sizin dininizden kurtardıktan sonra” sözü ise onun daha önce o dinde olduğu şeklinde anlaşılmamalıdır; bütün müfessirlere göre peygamberler peygamberlikten önce de şirkten korunmuştur. Şuayb bu sözü kendi adına değil, iman eden arkadaşları adına söylemiş olabilir.
Şuayb, Allah'a tevekkül ettiklerini söyledikten sonra “Ey Rabbimiz! Bizimle kavmimiz arasında gerçekle hükmet. Çünkü sen hükmedenlerin en hayırlısısın” diye dua etti. Tefsire göre bu sözler, insanların vicdanına baskı kuran zalimler karşısında iyilerin Allah'a güvenini ve kararlı tavrını gösterir. Sonraki ayetlerde, Şuayb'ı yalanlayanların korkunç bir sarsıntıyla yurtlarında yüzüstü çöküp kaldıkları bildirilir (A'râf 7/91-92).
Bu duada neler isteniyor?
- Kavimle arasında hak ile hükmedilmesi
- Allah’ın hükmedenlerin en hayırlısı olduğunu dile getirmek
Diyanet’in Dualar kitabına göre Hz. Şuayb’ın gönderildiği Medyen halkı ölçü ve tartıda hile yapan, peygamberlerini ve müminleri yurtlarından çıkarmakla tehdit eden bir toplumdu. Şuayb onların tekliflerini reddetmiş, Allah’a dayandığını ve başarının ancak O’nun yardımıyla mümkün olduğunu söylemiştir.
Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu Tefsiri, c. 2, s. 556-557; Diyanet İşleri Başkanlığı, Dualar (2019), s. 368-369