رَبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَان۪ي صَغ۪يرًاۜ (٢٤)
Okunuşu
Rabbirhamhumâ kemâ rabbeyânî sagîrâ.
Türkçe okunuş Arapça harflerin tamamını karşılamaz; doğru telaffuz için ayeti dinleyin.
Anlamı
Rabbim! Tıpkı beni küçükken koruyup yetiştirdikleri gibi sen de onlara acı.
Meal kaynağı: Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an-ı Kerim Meali
Bu dua hakkında
Bu dua, İsrâ suresinde sayılan temel ödevler arasında yer alır. Önceki ayette Allah, kendisinden başkasına ibadet edilmemesini ve anne babaya iyi davranılmasını kesin olarak emreder; onlardan biri ya da ikisi yaşlanırsa onlara “öf” bile denmemesini, onları azarlamamayı ve onlara tatlı, güzel söz söylemeyi ister (İsrâ 17/23). Bu ayette ise onlara merhametle alçak gönüllü davranılması ve “Rabbim! Tıpkı beni küçükken koruyup yetiştirdikleri gibi sen de onlara acı” diye dua edilmesi emredilir.
Tefsire göre Allah'a kulluk ile anne babaya iyilik ayette yan yana anılarak bu ödevin önemi vurgulanmıştır. Bir hadiste Peygamberimiz en önemli amelleri vaktinde kılınan namaz, anne babaya iyilik ve Allah yolunda cihad olarak sıralamış (Buhârî, Edeb 1); başka bir hadiste büyük günahların en büyükleri arasında anne babaya âsi olmayı saymıştır (Buhârî, Edeb 6).
Râzî'ye göre Allah'a itaat ile anne babaya iyiliğin yan yana anılmasının sebepleri şunlardır: Allah'ın nimetlerinden sonra insanın gelişmesine en değerli katkı anne babanın fedakârlığıdır; Allah nimetlerini karşılıksız verdiği gibi anne baba da çocuklarının ihtiyaçlarını karşılık beklemeden karşılar; Allah günahkâr kuluna da nimet verdiği gibi anne baba da âsi evlatlarına desteklerini sürdürür.
Bu duada neler isteniyor?
- Anne-babaya, küçükken bizi yetiştirdikleri gibi merhamet edilmesi
Ne zaman okunur?
Diyanet’in Dualar kitabı bu ayeti anne-baba için yapılacak dua örnekleri arasında verir.
Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu Tefsiri, c. 3, s. 477-478; Diyanet İşleri Başkanlığı, Dualar (2019), s. 46-47